‘Opwarming aarde niet meer onder controle’


De opwarming van de aarde nog beperken tot net geen 2 graden Celsius is niet meer mogelijk, zoals besproken op de VN-klimaatconferentie. Dat zegt de Britse professor Bob Watson, een gerespecteerde klimaatwetenschapper. De gevolgen zijn nauwelijks te overzien.

Klimaatmodel

Watson is niet zomaar een ‘alarmist’. Hij is hoofdwetenschapper bij het Britse ministerie voor Voedsel en Landbouw en was voorheen voorzitter van een van de onderzoeksgroepen bij het VN-klimaatpanel. Ook was hij wetenschappelijk adviseur voor de Wereldbank en voor voormalig Amerikaans vicepresident Al Gore. Hij stelt dat het momenteel niet meer realistisch is om te denken dat de gemiddelde wereldtemperatuur niet met minstens 2 graden zal stijgen in vergelijking met pre-industriële niveaus.

Dat is het streefdoel dat alle politieke klimaatonderhandelingen vooropstellen. Op de top van de leden van de VN-raamwerkconventie voor klimaat in 2010 werd dat doel formeel bekrachtigd.

Risico
Watson verwacht niet meer op dat die temperatuurstijging nog tijdig kan worden afgewend. ‘Als we verder gaan zoals we nu bezig zijn, dan lopen we 50 procent risico op een opwarming van de aarde met 3 graden en is een toename met 5 graden helemaal niet uit te sluiten’, aldus Watson tegen televisiezender Channel Four.

In zijn berekeningen geeft het VN-klimaatpanel aan dat bij een opwarming van die orde de regenwouden van de Amazone en in Afrika droge gebieden zouden worden. En dat brengt massale migratie op gang. Een opwarming geeft meer energie in de atmosfeer en dat zorgt voor grilliger weerpatronen, zoals meer intense regenval wereldwijd. Wetenschappers debatteren momenteel over de vraag of recent ‘extreem weer’, zoals de zware droogte in de VS, hittegolven in Europa en zomerse overstromingen in Groot-Brittannië, veroorzaakt is door de opwarming.

Klimaatmodel1

Watson baseert zijn conclusie op de klimatologische modellen van de VN en op de vaststelling dat er politiek nauwelijks wat gebeurt. ‘Wanneer ik terugblik op de VN-klimaatonderhandelingen van de afgelopen drie jaar, kan ik zeker niet optimistisch zijn. Dat idee van de 2-gradendoelstelling wordt onhaalbaar’, zegt Watson. Recente studies wijzen in diezelfde richting.

Groene technologie
De discussie is volgens hem ondertussen puur academisch. ‘De temperatuur op aarde ligt hoger dan honderd jaar geleden. We maken meer overstromingen, droogtes en hittegolven mee, dat strookt allemaal met de hypothese van de door de mens veroorzaakte opwarming’, zegt Watson.

Volgens Watson is het wel mogelijk om erger te voorkomen, wanneer massaal gebruikgemaakt wordt van bestaande technieken en innovaties. ‘Het is mogelijk om zonder economisch verlies over te schakelen op groene technologie. Die is er. Zelfs in crisistijden kunnen politici het zich niet veroorloven niets te doen aan de uitstoot van broeikasgassen.’

Klimatoloog Jean-Pascal van Ypersele (UCL), ook lid van het VN-klimaatpanel, zegt dat Watson ‘gelijk heeft wanneer hij zegt dat de opwarming boven de 2 graden zal pieken als we verder doen zoals we bezig zijn. Het IPPC sluit zelfs een stijging met 6,9 graden niet uit. Maar dat de doelstelling onder de 2 graden te blijven onmogelijk is geworden, onderschrijf ik niet. Met de beschikbare technologie kan het volgens mij nog wel. De politieke wil is hier inderdaad doorslaggevend.’

Bronnen: de Volkskrant, Wikipedia, Verenigde Naties, De Morgen

Wetenschappers maken wolken tegen opwarming aarde


createclouds
Een groep wetenschappers aan de Universiteit van Washington heeft het plan bedacht om de vorming van wolken te stimuleren met behulp van boten. Het initiatief moet de opwarming van de aarde tegengaan.

Er is al eens een soortgelijk voorstel gedaan, maar door de extreem warme en droge zomer in de Verenigde Staten hebben enkele wetenschappers het project nu verder uitgewerkt.

Zeezout
Het concept is redelijk eenvoudig. Vloten bestaand uit speciale schepen sproeien deeltjes zeezout in de lucht, waar ze wolken kunnen vormen (zie ook video hieronder). Die wolken zouden er dan voor zorgen dat zonlicht teruggekaatst wordt uit de atmosfeer, om zo de opwarming van de aarde te vertragen. Volgens de wetenschappers is het principe hetzelfde als dat van condensstrepen achter vliegtuigen.

createclouds1

Onderzoeker Rob Wood en zijn team hopen het systeem binnenkort buiten het testlab te kunnen gebruiken. Met ongeveer tien schepen willen ze in een strook oceaan van 100 kilometer lang wolken proberen te vormen. ‘Als dit lukt, dan kunnen we hiermee tijd winnen om op langere termijn onze koolstofuitstoot sterk te verminderen’, hoopt Wood.

Bron: de Volkskrant, californiaskywatch.com.

Gemuteerde vlinders ontdekt na ramp Fukushima


vlinders2

Blootstelling aan radioactief materiaal heeft in Japan mutaties onder vlinders veroorzaakt, blijkt uit een onderzoek. Na de ramp in Fukushima constateerden wetenschappers dat de Aziatische variant van het blauwtje kleinere vleugels en beschadigde ogen vertoont.

Het verband tussen de mutaties en het radioactieve materiaal bleek uit laboratoriumproeven, aldus de wetenschappers.

Twee maanden na de ramp in Fukushima heeft een team van Japanse onderzoekers 144 volwassen ‘Pale Grass Blue’ vlinders (Pseudozizeeria maha) onderzocht. De vlinders kwamen uit tien verschillende gebieden in Japan, waaronder het Fukushima-gebied. Deze vlinders waren op het moment van de ramp aan het overwinteren als larven.

Na vergelijking van de mutaties bij de vlinders uit de verschillende gebieden, bleek dat de vlinders uit de gebieden met grotere hoeveelheden straling kleinere vleugels en onregelmatig ontwikkelde ogen hadden.

‘Over het algemeen werd gedacht dat vlinders goed bestand zijn tegen straling’, vertelt hoofdonderzoeker Joji Otak van de Universiteit van Ryukyus aan de BBC. ‘Daarom zijn de resultaten van ons onderzoek onverwacht.’

vlinders1

Kweek
Vervolgens ging het team in een laboratorium deze vlinders verder kweken, waardoor het op steeds meer afwijkingen stuitte, waaronder misvormde antennes.

Het team concludeerde dat deze hogere mate van mutaties werd veroorzaakt door het eten van besmet voedsel, maar ook door mutaties van het genetisch materiaal van de ouders dat werd doorgegeven aan de volgende generatie.

De langetermijngevolgen van de ramp zouden dus erger kunnen zijn dan de onmiddellijke schade. Maar de onderzoekers waarschuwen om niet te snel conclusies te trekken uit hun onderzoek. Vlinders mogen dan alarmerend snel muteren door de straling, het is niet zeker of hetzelfde bij mensen gebeurt.

Bij de ramp in Fukushima is officieel niemand omgekomen, maar veel inwoners vrezen de gevolgen over de langere termijn.

Het onderzoek is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Scientific Reports.

Bron: de Volkskrant

Ongelooflijke zonsverduistering


Heeft u de zonsverduistering gezien gisteren? Waarschijnlijk niet, als u in Europa woont, dat is. Deze film is gemaakt door Cory Poole, een wiskunde en natuurkunde leraar. Het toont een prachtig overzicht van de complete zonsverduistering, van begin tot eind. De maan stond tijdens de verduistering eigenlijk net iets te ver weg van de aarde, om de zon volledig te verduisteren. Maar dat levert dan wel weer een prachtige ‘ring of fire’ op rondom de maan.

De schoonheid van het poollicht


De afgelopen jaren is het fenomeen poollicht (beter bekend als Noorderlicht) al vele malen vastgelegd. Maar fotograaf Thomas Eliassen kwam onlangs terug uit het noorden van Noorwegen met foto’s die we gerust mogen omschrijven als zijnde de mooiste foto’s van het poollicht ooit. Geniet mee van de resultaten van het harde werk van Eliassen.

nl1
Het poollicht doet de lucht boven Hamary in Nordland prachtig groen kleuren.

nl2
Het poollicht, het melkwegstelsel en diverse vallende sterren zijn zichtbaar in de nachtelijke lucht bij Ifjord in Finnmark.

nl3
Eliassen ving het sterrenspoor en het poollicht samen op plaat bij Aldersundet in Nordland.

nl4
Het silhouet van een boom steekt af tegen een turquoise lucht bij Mo i Rana.

nl5
Het silhouet van Eliassen voor een spectaculair beeld in de lucht.

nl6
Rode kleuren sluimeren boven Mo i Rana in Nordland.

nl7
Het poollicht, de sterren en de maan worden gereflecteerd in het ijswater bij Aldersundet in Nordland.

nl8
Groene kleuren wervelen door de nachtelijke lucht in Nord-Trøndelag.

nl9
Een roze kleur danst door de lucht bij Rana in Nordland.

nl10
Een dramatisch beeld wordt gereflecteerd in het water bij Ifjord in Finnmark.

nl11
Het poollicht kleurt de lucht boven Mo i Rana rood en groen.

nl12
Groene en blauwe kleuren zijn te zien aan de hemel boven Flostrand in Nordland.

nl13
Een spectaculaire groene lucht wordt gereflecteerd in het water bij Ifjord in Finnmark.

nl14
Een veelkleurige hemel sluimert boven het water bij Mo i Rana in Nordland.

Een kleine maar wondere wereld


De insectenwereld is een bijzondere wereld. Zo gaan er allerlei mythes en verzonnen verhalen de rondte over deze kleine dieren. Als we een jaar lang geen insecten zouden doden, dan zou er een laag van insecten van een kilometer dik de aarde bedekken.
Einstein zei ooit dat als alle bijen zouden sterven, de mens over vier jaar ook zou sterven.
Of dit alles echt waar is, is maar de vraag. Feit is wel dat hoe klein de insectenwereld ook mag zijn, de schoonheid is er niet minder om.
En ja, de redactie heeft de vrijheid genomen om er terloops een kameleon tussen door te gooien, uiteraard heel goed wetende dat dit geen insecten zijn.

insect1
Twee mannelijke hertkevers vechten in een studio in Wamena, Indonesië. De Poolse fotograaf Igor Siwanowicz heeft uren doorgebracht met het vastleggen van worstelende hertkevers en bidsprinkhanen in kung-fu posities.

insect2
Twee mannelijke Afrikaanse pseudempusa pinnapavonis (Pauwsprinkhanen) laten hun kleuren zien.

insect3
Een visserskameleon valt hier een kakkerlak lastig.

insect4
Een Maleisische reuze schildsprinkhaan kamt zichzelf.

insect5
Twee nimfen van een Afrikaanse bloemsprinkhaan kijken naar elkaar.

insect6
Twee rupsen van de doodshoofdvlinder.

insect7
Een volwassen Afrikaanse bloemsprinkhaan toont de oogvlekken op zijn vleugels.

insect8
Twee hertkevers in gevecht met elkaar.

insect9
Twee heremietkrabben van het Biak eiland van Papoea, Indonesië.

insect10
Twee baby kameleons zijn samen te zien in deze fotocompositie.

insect11
De Afrikaanse Duivelsbloemsprinkhaan tilt zijn voorpoten op om gevaarlijker over te komen.

insect12
Een Afrikaanse Duivelsbloemsprinkhaan.

insect13
Een rhombodera bidsprinkhaan.

insect14
Een soort van de schildwants.

insect15
Het exoskelet van een Zoolea, een Zuid-Amerikaanse bidsprinkhaan.

Gigantische spin verorbert vogel


Wetenschappers en ‘wildlife experts’ zijn geschokt door de foto’s waarop een immens grote spin een vogel opeet. De foto’s werden gemaakt in een tuin in Australië en op de foto is duidelijk te zien hoe een spin zijn poten om een dode vogel gewikkeld heeft die vastzit in zijn web.

spin2

De schokkende foto’s werden gemaakt in Atherton, vlakbij het tropische noorden van Queensland. Hoewel de foto’s er onnatuurlijk uitzien, is vooralsnog door onderzoek bevestigd dat de foto’s echt zijn. Het is overigens niet de eerste keer dat dit bericht het nieuws haalt. Eerder al in 2008 verschenen er diverse foto’s in de Australische media waarop enorme spinnen te zien waren die een vogel hadden gevangen en opaten.

Joel Shakepspeare, hoofd van de spinnenafdeling van het Australian Reptile Park, zei dat de spin een Golden Orb Weaver (gouden bol wever, in het Nederlands een Nephila, die afstamt van de zijdespinnen) is. “Normaliter eten zij grote insecten. Het is onnatuurlijk om te zien dat zij een vogel opeten”, vertelde hij tegen de website ninemsn.com

spin3

Shakespeare vertelde ook dat de Golden Orb Weaver spin doorgaans zo groot is als een mensenhand. Maar met name in de noordelijke regionen van Australië, waar een tropisch klimaat heerst, kunnen deze spinnen nog veel groter worden.

Het Queensland Museum heeft laten weten dat de vogel een Chestnut-breasted Mannikin (bruinborstrietvink) is. Shakespeare vervolgt dat de vogel het web in is gevlogen en vervolgens niet meer in staat was om eruit te ontsnappen. “De spin zal niet de gehele vogel opeten. De spin zal zijn gif gebruiken om het vlees van de vogel af te breken zodat het eetbaar wordt voor hem. Wat hij over houdt moeten we zien als een voedselpakketje.

spin4

Greg Czechura van het Queensland Museum zegt dat gevallen van een Nephila die een kleine vogel opeet ‘voorkomen, maar uiterst zeldzaam zijn’. Het kan dus wel eens gebeuren dat de spin een vogel vangt, omdat zijn web is geweven van een extreem sterke draad. Echter, de spin zal de vogel in beginsel niet aanvallen. Hij zal pas toeslaan als de vogel ernstig verzwakt is. De Nephila weeft een web van extra sterk materiaal, omdat er veel proteïnen in zitten. Hij heeft die sterkte van de draad nodig om grote insecten te vangen.

spin1

IJsland vanuit de lucht


ijsland1
Een warme bron in Hrevavellir (IJsland) werd op de plaat vastgelegd door Erland en Orsolya Haarberg (man en vrouw).

ijsland2
Lichtflitsen schieten door een aswolk van de Eyjafjallajökull vulkaan.

ijsland3
Een kokende modderpot in Hverir.

ijsland4
Een zwerm van vogels eten op de rotsen aan de kust van het Snaefellsnes gebied terwijl zij gewassen worden door de golven.

ijsland5
Een luchtfoto van beekjes in de Langjökul gletsjer.

ijsland6
Geothermetische activiteit in het Fjallabak natuurreservaat.

ijsland7
Een meanderende rivier doorkruist het grijze strand van Landeyjarsandur.

ijsland8
Stoom stijgt op van de warmwaterbronnen in het Fjallabak natuurreservaat.

ijsland9
Een bovenzicht van de Thjorsa rivier.

Foto’s vanuit de ruimte: satelliet Aqua viert tiende verjaardag


Het zicht vanuit de ruimte heeft ons begrip van en onze bewondering voor de aarde drastisch veranderd. De data en de beelden die werden verzameld door satellieten die de aarde observeren zijn gebruikt voor duizenden wetenschappelijke onderzoeken en artikelen. Het heeft ons ook geholpen om beter te reageren op natuurrampen, het verbeteren van weer- en klimaatvoorspellingen, het heeft ons verlicht over de wijze waarop we invloed uitoefenen op de wereld en het heeft ons versteld doen staan van de schoonheid van de aarde.

Een van de sterren van de NASA satellietenvloot is Aqua. De satelliet is vernoemd naar haar eigenschap om waterverdamping in de atmosfeer, water in de oceanen en ijs en sneeuw te meten. Toen de satelliet werd gelanceerd op 4 mei 2002 hadden wetenschappers verwacht dat Aqua niet langer dan drie tot vijf jaar zou blijven werken. Maar de zes instrumenten aan boord van de satelliet doen het al ruim tien jaar zonder problemen, en in die tijd hebben die instrumenten 29.000.000 gigabyte aan informatie verzameld.

Een van de meest waardevolle en indrukwekkende instrumenten aan boord van Aqua is de Moderate Resolution Imaging Spectroradiometer (MODIS), welke zichtbare en infrarode straling meet en de meest bijzondere foto’s maakt van de aarde. We hebben een selectie gemaakt van de meest indrukwekkende foto’s als eerbetoon aan deze onverzettelijke satelliet. Onder iedere foto vindt u wat meer uitleg over de afbeelding (klik op de afbeelding om deze te vergroten). Hoewel NASA bekend maakte de fondsen voor de observatie van de aarde in te slinken, hopen wij op de redactie dat deze satelliet nog minstens tien jaar langer kan blijven rondcirkelen.

aqua1
Etna is de meest actieve vulkaan van Europa. Aqua schoot dit plaatje tijdens een uitbarsting van de Etna op 28 oktober 2002.

aqua2
Op 27 januari 2009 schoot Aqua deze foto, waarop Antarctica in zijn totaliteit te aanschouwen is.

aqua3
De afstroming van bezinksels van zware regenval wordt hier getoond als de lichtere stroken en de wervelingen in het water rond Cook Strait in Nieuw Zeeland. Deze foto werd gemaakt op 29 april 2011.

aqua4
De MODIS instrumenten aan boord van Aqua en Terra satellieten volgden het verloop van olieramp in de Golf van Mexico van twee jaar geleden. Deze foto werd gemaakt op 25 april 2010, vijf dagen nadat het olieplatform was ontploft.

aqua5
Dit beeld van straten van wolken boven de zee van Groenland werden gemaakt op 24 februari 2009. Het Jan Mayen eiland in het midden van de foto verstoort het patroon, waardoor er een draaikolk ontstaat.

aqua6
Het Cakaulevu rif aan de noordelijke kust van Fiji werd gevangen op een bijzonder moment: slechts zelden komt het voor dat hier geen wolken hangen. Op 21 juli 2011 werd de foto gemaakt.

aqua7
Op 3 oktober 2009 legde Aqua deze twee krachtige stormen in de Zuid-Chinese zee, nabij de Filipijnen, vast. Aan de rechterkant van de foto ziet u de tyfoon Melor. De linkerkant van de foto is twee uur eerder genomen en daarop is de tropische strom Parma vastgelegd.

aqua8
Het water kreeg een wel heel bijzondere kleur, toen plankton aan de kust van Argentinië plots als een razende begon voor te planten op 21 december 2010.

aqua9
De Ijslandse vulkaan Eyjafjallajökull barstte in 2010 uit. Ijsland werd bedekt door een dikke laag as en de rest van Europa zag de effecten terug in het vertraagde luchtverkeer. Op deze foto van 12 mei 2010 zien we het as van de vulkaan boven de wolken uit komen.

aqua10
Beijing wordt regelmatig geteisterd door zandstormen en stofstormen. Dat is ook de reden dat de stad omringd is door bomen. Die moeten wat van het stof en het zand opvangen. Op deze foto is een storm duidelijk zichtbaar, op 27 maart 2007.

aqua11
Op 20 mei 2008 ving Aqua met zijn lens een bijzondere regenboord boven de Stille Oceaan. Dit optisch fenomeen wordt in het Engels ook wel ‘glory’ genoemd.

aqua12
De meren op het Qinghai-Tibet plateau verschillen van kleur, doordat zij allen verschillende mineralen hebben verzameld door de jaren heen. Deze foto werd gemaakt op 10 november 2010.

aqua13
De bliksem deed deze brand in het noordoosten van Minnesota ontstaan. De foto is van 12 september 2011.

aqua14
Golfwolken, zo worden deze semi-ronde, lange wolken genoemd. Ze ontstaan door koude, droge lucht die over Afrika trekt en in aanraking komt met warme, vochtige lucht boven de Atlantische Oceaan. Deze foto werd gemaakt op 9 oktober 2007.

Klimaatopwarming door enorme dinosaurusscheten


Een nieuw onderzoek toont aan dat het mogelijk is dat het broeikaseffect al vele miljoenen jaren terug in gang is gezet door dinosaurussen. Onderzoekers hebben gisteren in het wetenschappelijke tijdschrift Current Biology het idee geopperd dat dinosaurussenscheten de aanzet hebben gegeven voor het broeikaseffect.

Als wetenschapper moet je niet alleen over een bovengemiddeld IQ beschikken, maar je moet ook nog eens gezegend zijn met een flinke dot creativiteit en inventiviteit. Voor de wetenschappers die op dit idee zijn gekomen geldt dat sowieso. Hoe anders kom je op de theorie van een broeikaseffect door gigantische dinosaurusscheten?

Gisteren was dit bericht in NRC Handelsblad te lezen:

De boeren en winden die onze wereldwijde veestapel laat, zijn de afgelopen jaren belangrijk geworden in de broeikasdiscussie. Herkauwers boeren veel methaan uit, een sterk broeikasgas, en het zit ook (in mindere mate) in de winden van niet-herkauwers. Vee produceert maar liefst 86 miljoen ton methaan per jaar: eenderde van de door de mens veroorzaakte methaanuitstoot.

Dat zijn dan nog koeien. Bij dino’s is het dus nog vele malen erger:

De grote grazers onder de dino’s, de sauropoden, de bekende dino’s met lange nekken, lange staarten en zware olifantenpoten – dát waren pas planteneters. Gauw twintig meter lang, en vier keer zo zwaar als een olifant. Wat een winden moeten die gelaten hebben!

Volgens de wetenschappers zou dat een goede verklaring kunnen zijn voor de opwarming van de aarde, zo’n 150 miljoen jaar geleden. De sauropoden zouden maar liefst 520 miljoen ton methaan per jaar hebben geproduceerd. Dat is dus behoorlijk wat meer dan de 50-100 miljoen ton methaan die nu jaarlijks wordt uitgestoten.

Het onderzoek is niet helemaal waterdicht, maar aan de conclusie van online magazine Slate valt weinig af te dingen – leven in de tijd van de dino’s moet in ieder geval heel erg hebben gestonken.