Muziek & geheugen: 5 bijzondere psychologische studies


Copyright: Myriam Perfetto

Copyright: Myriam Perfetto

Muziek kan helpen bij het leren van een taal, het kan beschadigde hersenen helpen herinneren en het zorgt voor hersenactiviteit op verschillende plekken in het brein. Maar muziek heeft met name een ongelooflijk invloed op ons geheugen. Zo kan een oud liedje je direct decennia mee terug in de tijd nemen. Psychologen zijn dan ook bijzonder gefascineerd door de connectie tussen muziek en geheugen, getuige ook de vijf recente psychologische onderzoeken die de intieme link aantonen tussen muziek en geheugen.

1. Zingen bevordert het leren van een taal

De verbinding tussen muziek en geheugen is zo sterk, dat het in grote mate kan bijdragen in het leren van een vreemde taal. Onderzocht door Ludke et al. (2013), werd ontdekt dat mensen die Hongaars leren, een overduidelijk andere taal dan zij van origine spreken, de taal sneller oppikten als zij de Hongaarse zinnen niet uitspraken maar zongen.
De onderzoekers denken dat de melodie een extra herinneringspunt lijkt te activeren die het vergemakkelijkt om de vreemde taal te onthouden.

2. Muziek helpt een beschadigd brein te herinneren

Mensen die traumatisch hersenletsel hebben opgelopen, zoals vaak voorkomt bij auto ongelukken, hebben vaak problemen met hun geheugen. Muziek wordt voor dat soort mensen steeds vaker gebruikt om vergeten autobiografische herinneringen op te halen.
Een recente studie liet deelnemers met ernstig traumatisch hersenletsel lusiteren naar een aantal nummer 1 hits uit hun leven, om te zien welke herinneringen werden opgewekt (Baird & Sampson, 2013).
De herinneringen die werden teruggehaald middels de muziek hadden vooral betrekking op personen of bepaalde periodes in hun leven. De teruggehaalde herinneringen waren in grote mate overeenkomstig met de herwonnen herinneringen van een testgroep waarin de deelnemers geen ernstig hersenletsel hadden.
Vergeleken met het standaard interview, het Autobiografisch Herinnering Interview (Galton-Crovitz techniek), had het spelen van nummer 1 hits veel meer effect in het opwekken van herinneringen.

3. Wijdverspreide hersenactiviteit

Een van de redenen waarom muziek zo krachtig is, is dat muziek grote delen van het brein activeert. Uit een recente studie van het brein blijkt dat muziek de auditieve, motorische en limbische (emotionele) gebieden in de hersenen stimuleert en activeert (Alluri er al., 2013).
De studie ontdekte dat het niet uitmaakte of de deelnemers luisterden naar de Beatles of Vivaldi, telkens werden dezelfde gebieden in het brein geactiveerd.
Het motorische gedeelte verwerkt het ritme, de auditieve gebieden verwerkte het geluid terwijl de limbische regio’s werden geassocieerd met emoties (Alluri et al., 2013).

4. Muziek kan je twee generaties terug brengen

Klassieke hits (niet te verwarren met klassieke muziek) kunnen mensen terugbrengen naar hun tienerjaren en de periode van adolescentie. De meeste mensen hebben met name voor die periodes sterke herinneringen, iets wat psychologen ‘reminiscence bump’ ofwel het ‘reminiscentie-effect‘ noemen. Maar, en dat mag verrassend worden genoemd, is er een studie die aantoont dat mensen ook een mini reminiscentie-effect kunnen hebben met de muziek waar hun ouders naar luisterden. In sommige gevallen zelfs de muziek waar hun grootouders naar luisterden (Krumhansl & Zupnick, 2013).

De hoofdonderzoeker, Carol Lynne Krumhansl, legt het als volgt uit:

“Muziek dat wordt doorgegeven van generatie op generatie vormt autobiografische herinneringen, voorkeuren en emotionele reacties, een fenomeen dat we ‘cascading reminiscence bumps’ ofwel het ‘trapsgewijze reminiscentie-effect’ noemen.
Deze nieuwe ontdekkingen duiden de impact van muziek in onze kindertijd en reflecteren zeer waarschijnlijk de invloed van muziek in de huiselijke omgeving.”

Een andere studie toonde aan dat we niet eens de melodie van een lied hoeven te horen om de stroom van herinneringen los te laten, de woorden van het lied kunnen al genoeg zijn (Cady et al., 2008).

Voor de ene generatie kan het genoeg zijn om de woorden “Ice, ice baby” te horen, en voor een andere generatie “…living in a gangsta’s paradise”, kan genoeg zijn om hen terug mee in de tijd te nemen.

5. Een unieke muzikale hallucinatie

De kracht van muziek op het geheugen van mensen kan soms schrikbarend zijn. Een recente studie van Frontiers in Neurology bracht het geval van een vrouw naar voren die op een nacht plot muziek begon te horen in haar hoofd, als een soort niet te stoppen jukebox (Vitorovic & Biller, 2013). Het probleem hield maandenlang aan.
Toen ze de nummers neuriede voor haar man, herkende hij enkele ervan, maar zijzelf wist niet welke nummers het waren of waar ze vandaan kwamen. Het leek erop dat de liederen diep in haar geheugen waren genesteld. Zo diep, dat ze niet bewust was van het feit dat ze in haar geheugen zaten. Ze kwamen pas aan de oppervlakte tijdens haar nachtelijke hallucinaties.
Ze werd behandeld met een medicijn tegen epileptische aanvallen en uiteindelijk verbeterde haar situatie aanzienlijk.
Dit is echter het enige bekende geval van muzikale hallucinatie.

Advertenties

5 muzikanten die in werkelijkheid stelende klootzakken zijn


Iedere artiest ‘steelt’ een beetje, of ze dat nu door hebben of niet. Bijvoorbeeld, in interviews lees je vaak over de bands en artiesten die de geïnterviewde muzikant in zijn/haar jeugd beluisterde. Soms leidt dat tot het stelen of het nauwelijks remixen van een klassieker. Zo werkt de muziekindustrie nu eenmaal.

Maar soms is het nog opvallender dan dat. Sterker nog, enkele van de meest succesvolle bands en artiesten in de muziekgeschiedenis baseerden hun carrière geheel op plagiaat. Zoals…

#5 Led Zeppelin

Led Zeppelin zullen we blijven herinneren voor twee dingen: het nemen van een groupie met een ‘mudshark’ (een soort vis waarvan we de Nederlandse vertaling u schuldig moeten blijven) en het opnemen van nummers die harder rocken dan welke band daarvoor dan ook heeft gedaan. Jammer genoeg dat een deel van die nummers is gestolen.

Geloof je ons niet? Hier is een waslijst van gestolen liedjes. Maar als de tekst op een website die stamt uit een tijd dat het internet alleen nog bestaat uit ilse.nl en pornowebsites u niet kan overtuigen, dan nemen we u allereerst mee naar hun klassieke track ‘Dazed and Confused’.

Een jonge Jake Holmes speelde een nummer met dezelfde naam (en dezelfde akkoorden, en vrijwel identieke tekst) tijdens een show in 1967 waar hij de openingsact voor de Yardbirds was. En wie speelde gitaar in de Yardbirds? Juist! Jimmy Page! ‘Dazed and Confused’ werd een blijvend nummer in het repertoire van Yardbirds tijdens liveoptredens. Maar nog opvallender is dat het nummer ook zijn weg vond naar het debuutalbum van Led Zeppelin uit 1969. De credits van het nummer gingen naar…..niemand. Holmes heeft nooit stappen overwogen om Led Zeppelin en Jimmy Page in het bijzonder aan te klagen. Hij besloot echter jaren later om een brief te schrijven aan Jimmy Page. Hij vroeg daarin om erkenning voor het schrijven van het nummer en hij vroeg om wat benzine geld. De brief werd nooit beantwoord.

Maar wie geeft hier nou iets om, toch? We hebben het immers over Led fucking Zeppelin. De band die ‘Stairway to Heaven’ schreef! Het is waarschijnlijk één van de meest populaire liedjes in de geschiedenis van het geluid. Het was het nummer dat opstond in het busje waarin je vader zijn extatische lading in de schoot van je moeder afvuurde. Dat ene nummer is voldoende om de nalatenschap van minstens tien bands te waarborgen.

Jammer genoeg hebben ze ook dat nummer gestolen. De eerste noten en akkoorden van het nummer (en het bekendste bij iedereen, ook zij die de band niet of nauwelijks kennen) werden vrijwel noot voor noot ‘overgenomen’ van het nummer ‘Taurus’ van de band Spirit.

Hoe kan het zijn dat dat nooit iemand is opgevallen? Om de simpele reden dat niemand weet wie Spirit is. Maar om enig licht te werpen op de zaak: Led Zeppelin was de openingsact voor Spirit tijdens hun eerste Amerikaanse tour. Het is mag dus gezegd worden dat Zeppelin op zijn minst bekend was met de band. Het terugbetalen van de geboden kans om als openingsact te mogen spelen door een gitaarriff te stelen is triest. Maar wat nog triester is, is dat de gitarist van Spirit, met de ongelooflijk coole naam Randy Californië, wist dat Led Zeppelin de riff van zijn band had gestolen. Maar hij was te aardig om Led Zeppelin aan te klagen. Het enige dat hij wilde van hen, was een ‘dankjewel’.

Dat heeft hij echter nooit gekregen.

#4 De Black Eyed Peas

Als je niet weet wie de Black Eyed Peas zijn, dan ben je ofwel een tijdreiziger, ofwel je bent gisteren ontwaakt uit een coma (in beide gevallen: gefeliciteerd met de geleverde prestatie!). De rest van jullie weet ongetwijfeld hoe onvoorstelbaar succesvol zij zijn, ondanks dat zij enkele van de slechtste nummers in de geschiedenis van de muziek hebben gemaakt. Wat je waarschijnlijk niet weet is dat heel weinig van de door hen gemaakte muziek, ook daadwerkelijk van henzelf is.

Eerste voorbeeld: een jonge rapper genaamd Phoenix Phenom beschuldigde de Peas onlangs van plagiaat. Zij zouden haar nummer ‘Boom Dynamite’ hebben gekopieerd en het vervolgens ‘Boom Boom Pow’ hebben genoemd. Enerzijds kun je zeggen dat de enige overeenkomsten de beat en het ‘boom boom’ gedeelte zijn. Anderzijds kun je zeggen dat de beat en het ‘boom boom’ gedeelte precies de hoeveelheid muziek is die we nodig hebben om onze zielen te voelen verschrompelen.

Het originele nummer:

In hiphop zijn er twee stromingen als het aankomt op sampling (het hergebruiken van een ouder nummer). Sommigen volgen de P. Diddy methode, waarbij de artiest een strontlading geld spendeert aan het kopen van een ouder nummer. Het voordeel is wel dat je in een glimmend pak met gouden kettingen kunt poepen op ieder nummer naar keuze. Maar dit is niet voor iedereen weggelegd. De Vanilla Ice methode, daarentegen, is het simpelweg stelen van een nummer en dan maar hopen dat niemand er achter komt. Dit werkt voor de meeste artiesten, omdat zij weinig of geen geld hebben.

Blijkbaar hebben de Black Eyed Peas zich echter ontwikkeld. Kort na de lancering van hun nummer ‘Party All the Time’ was er een band genaamd Freeland die plotseling tot het besef kwam dat hun nummer ‘Mancry’ was gesampled. Uiteraard zonder dat de Peas daarvan melding hadden gemaakt.

We kunnen dit niet anders verklaren dan dat will.i.am (die de meeste beats voor de groep maakt) te veel werk te doen heeft. Het schrijven van originele liedjes is al moeilijk genoeg, maar bedenk je dan dat will.i.am ook nog eens moet zorgen dat die twee mafketels die niet Fergie zijn ook nog iets moeten zingen/schreeuwen. Maar nee hoor, zelfs solo zijn ze voor geen meter te vertrouwen. In 2007 pakte will.i.am een groot gedeelte van ‘Around the World’ van Daft Punk (zonder te vragen, duh) en gebruikte dat in zijn eerste liedje. Om ons nog onbekende redenen, wilde Daft Punk will.i.am het liefste een kopje kleiner maken.

Maar het allerergste voorbeeld van plagiaat is Fergie’s hit single ‘Fergalicious’. ‘Fergalicious’ is grotendeels (lees: 99,9%) van J. J. Fad’s ‘Supersonic’, met alleen een wat aangepaste tekst.

Dit is geen kwestie van sampling meer, dit is diefstal. En nog wel van het hele liedje. Fergie is echter, gelukkig, de eerste artiest in het rijtje die een flinke rechtszaak over dit nummer tegemoet kan zien.

#3 Metallica

Een band die zo hardcore is dat ze het woord ‘metal’ in hun naam hebben. Metallica is waarschijnlijk de meest invloedrijke groep in de laatste 30 jaar. Wat echter raar is, is dat zij zo invloedrijk zijn geworden door het hergebruiken van bestaande nummers. Wat dacht u van ‘Welcome Home (Sanitarium)’ vergeleken met ‘Rainbow Warrior’ van Bleak House?

Mocht u echter een verstokte Metallica fan zijn en weigeren te geloven dat dit toch echt een kwestie van plagiaat is, zanger James Hetfield gaf in diverse interviews toe dat zij het nummer hadden gestolen van een band, maar dat de naam van die band nooit genoemd zou worden. Precies het soort statement van een groep klootzakken waarin we Metallica de afgelopen jaren hebben zien veranderen. Maar het eindigt niet hier.

YouTubers met een scherp gehoor hebben nog enkele, laten we zeggen verdachte, nummers gevonden, zoals ‘My Apocalypse’, ‘End of the Line’ en ‘The Day that Never Comes’ werden gestolen van respectievelijk The Offspring, Pearl Jam en Joe Satriani. Er worden ook beweringen gedaan dat het nummer ‘The Unforgiven II’ een rip-off was van ‘Children of the Damned’ van Iron Maiden. Maar dat is klinkklare onzin!! De waarheid is dat beide nummers zijn gestolen van ‘1983 (A Merman I Should Turn to Be)’ van Jimi Hendrix. En dan is er nog dat ene nummer dat zelfs je oma leuk vindt, ‘Enter Sandman’.

Office spreadsheet pioniers, Excel, ontdekten eigenlijk pas veel te laat dat ‘Enter Sandman’ een schaamteloze kopie was van hun nummer met de absurde naam ‘Tapping into the Emotional Void’. Dit verhaal voegt toch wel een bijzonder wrange smaak aan het hele Napster-verhaal (Metallica probeerde jarenlang en uiteindelijk met succes om de populaire downloadsite Napster uit de lucht te halen), nietwaar?

#2 Deep Purple

De openingsgitaarriff van ‘Smoke On the Water’ van Deep Purple is waarschijnlijk de beste riff ooit. Een riff die zo onvergetelijk is als dat hij makkelijk te spelen is. Je kent dat wel: je gooit een baby in het zwembad en hij zal instinctief zwembewegingen maken. Geef datzelfde kind een gitaar en hij zal instinctief de openingsriff van ‘Smoke On the Water’ spelen. Zelfs als je na het lezen van deze zinnen denkt dat je het nooit gehoord hebt, zul je het direct herkennen als je de riff hoort.

Om met zo een catchy begin te komen, moet je hard werken. Vraag dat maar aan de artiesten waarvan Deep Purple die riff hebben gestolen.

Je zal je afvragen, grotendeels terecht, wie nu die andere artiest is die je hoort. Wel, de zanger is Astrud Gilberto en de pianist is Gil Evans. Waarschijnlijk zegt dat je niets, maar jouw grootouders kregen natte plekken in hun broek van deze twee. Wat we proberen te zeggen is dat iedere, zichzelf respecterende jazzliefhebber deze muziek kent. En laten we dan meteen aan dit verhaal toevoegen dat een van de leden van Deep Purple een extreem getalenteerde jazzpianist was die in het begin van zijn carrière in jazzclubs liederen ten gehore bracht.

Toeval, zegt u? Het zou inderdaad een opvallend, frappant en saillant toeval kunnen zijn. Behalve dan dat Deep Purple dit geintje al eens eerder gelikt heeft. Bekijk ‘Black Night’, waarvan de riff gestolen werd van ‘Summertime’ van Ricky Nelson. Of ‘Burn’ waarvan de opening werd gestolen van ‘Fascinating Rhythm’ van George Gershwin. Of wat dacht u van ‘Child in Time’ die werd gestolen van ‘Bombay Calling’ van It’s a Beautiful Day. Als u benieuwd bent naar hoe Deep Purple zijn nummers schreef: ze stalen een obscuur jazznummer. Punt.

Natuurlijk zijn niet alle nummers van Deep Purple gestolen van obscure Amerikaanse jazz bands. Neem bijvoorbeeld ‘Fireball’ dat werd gestolen van een obscure Canadese rockband. Hoera voor diversiteit!

Deep Purple heeft echter nooit geprobeerd om het stelen van andere nummers geheim te houden: in het bijgevoegde boekje van een van hun Greatist Hits albums staat zelfs te lezen dat zij nummers stalen. Hun leadzanger sprak in interviews vaak over het stelen van andere nummers. En toch hebben zij in hun hele carrière nog nooit een claim aan de broek gekregen. Onbegrijpelijk.

#1 Andrew Lloyd Webber

Andrew Lloyd Webber mag gerust de superster van de theaterwereld genoemd worden. Hij heeft zes Tony Awards gewonnen, drie Grammy’s, een Oscar en de titel van langstlopende musical in de geschiedenis van Broadway. En waarschijnlijk verdient hij helemaal niets van die prijzen. Waarom? Lees en kijk door.

Yep, dat is het openingsnummer van Phantom of the Opera dat toch verdacht veel lijkt op ‘Echoes’ van Pink Floyd. Nadat frontman Roger Waters de diefstal ontdekte ondernam hij direct juridische stappen…oh, wacht, hij zei het volgende: “Het leven is te lang om me druk te maken over het aanklagen van fucking Lloyd Webber.” Maar Roger voegde wel de volgende tekst toe aan het nummer ‘It’s a miracle.”:

“Lloyd Webber’s awful stuff/Runs for years and years/An earthquake hits the theatre/But the operetta lingers/Then the piano lid comes down/And breaks his fucking fingers.”

Dat moet op zijn minst de genoegdoening geven die het ophalen van onbetaalde royalty’s zou hebben gegeven. Maar goed, dit is hoe Webber zijn geld verdient. Nee, zijn echte modus operandi is het stelen van klassieke componisten.

Voorbeeld: criticasters wijzen op het feit dat slechts heel weinig noten en akkoorden in Requiem werden bedacht en geschreven door Webber. Zelfs zijn fans moeten schoorvoetend toegeven dat ‘I Don’t Know How to Love Him’ van Jesus Christ Superstar een bewerkte versie van Mendelssohn’s ‘Violin Concerto’ is. Echter, de meest in het oog springende diefstal van Webber is ‘La Fanciulla del West’ van Puccini in ‘Music of the Night’ van Webber:

Toen wij op de redactie de overeenkomsten hoorden, hadden we zoiets van: “Wat? Wat een charlatan!”. Waarna we zoiets hadden van: “Het is evident dat de chromatische schaal van de adagio was veranderd in pianoforte!” Waarna we toevoegden: “Wat een vlegel is het ook!”, waarna we onze beslagen monocles maar snel schoon poetsten. Ok, toegegeven, we hebben hier geen idee wat er allemaal gebeurde in die twee nummers. We weten niet eens zeker of we wel naar hetzelfde stuk zaten te luisteren.

Maar het kamp Puccini hoorde het maar al te goed en spande een rechtszaak aan tegen Webber. Nog belangrijker: Webber hoorde het ook en besloot de rechtszaak buiten de rechtszaal middels een schadevergoeding tot een goed einde te brengen. Wat natuurlijk zoveel betekent als: schuldig.

REVIEW: Le Le – Partytime


Vrijdag 16 maart verscheen het langverwachte album van Le Le, genaamd Partytime. Het vorige album, Flag, was een groot succes. Het bewees eens te meer de veelzijdigheid van rapper Faberyayo (Pepijn Lanen), die daarmee wel een zekere last op zijn schouders mee nam naar het volgende album. Is het de drie bandleden gelukt om ook van Partytime een succesvol en origineel album te maken, of vallen zij in herhaling?

Het vorige album stond bol van de grappige teksten in voornamelijk het Frans en Duits. Maar dat is een trucje dat heel snel kan gaan vervelen. Daarom is hij op Partytime te horen in het Engels en het Nederlands. Faberyayo zegt hierover in een interview met 3voor12: “Het Duits en Frans is op. Dat was wat ik kon. Sowieso staan er op de nieuwe plaat meer tracks die de radio kunnen halen. Het is niet meer zo’n rariteitenkabinet. Ga maar uit van extra veel platina hitsingles.”

De drie bandleden van Le Le.

Ook Partytime is weer het kindje van drie vaders. Piet Parra en Rimer London zijn opnieuw verantwoordelijk voor de producties. Pepijn Lanen aka Faberyayo rapt en croont de plaat vol. Faberyayo: “Eigenlijk zou Marble (EP, 2009) al een nieuw album zijn. Maar dat voelde toen niet als een afgerond geheel. Toen waren we begin 2010 vrijwel klaar, maar kreeg De Jeugd voorrang. Daarna was wel even de wind uit de zeilen wat betreft motivatie. De laatste maanden hebben we er weer veel tijd in gestoken en nu zijn we echt tevreden. Partytime hoeft alleen nog maar gemasterd te worden.”

Faberyayo vertelt dat Piet Parra ook nu weer gaat experimenteren met live illustraties. “Hij is druk bezig met nieuwe ideeën. Piet gaat het nu weer iets anders aanpakken. Tijdens Noorderslag kun je er voor het eerst wat van zien.” Verder wil de mc nog even niets loslaten over de liveshow.

De eerste single, Neen (zie de videoclip onder aan het artikel), is gelijk een flinke knaller. In drieënhalve minuut worden de do’s en don’ts voor 2012 op een rijtje gezet. Maar wat is er nou mis met Goudkuipje? “Ach, niet zo veel. Het is toch wel de belichaming van middelmatigheid. Laten we kaasresten samensmelten met wat emulgatoren en op ons brood smeren. Alsof er niets te kiezen is in het leven. Ik richt me misschien een beetje op de onwil van mensen om meer te wensen van het leven; het allemaal wel prima vinden. Maar uiteindelijk is het ook maar een liedje van iemand die veel binnen zit en maar weinig van de wereld snapt hoor.”

Partytime

Le Le - Partytime albumcover

Wat kan er inhoudelijk over het album gezegd worden? Partytime opent met het laidback, ongeveer twee minuten durende We Come To Play. Hier geeft Faberyayo alvast een voorproefje van wat we tekstueel kunnen verwachten van hem. Randomness rappen lijkt een uitstekende manier om zijn stijl van rappen te omschrijven. Hij gebruikt willekeurige woorden, maar weet het geheel op aangename wijze, enerzijds door zijn stem en anderzijds door zijn uitspraak, aan elkaar te rijgen.

Dan volgen enkele nummers die zonder twijfel deze zomer in de hitlijsten gaan verschijnen. Normal is een uiterst aanstekelijk nummer, waarvan de melodie, tekst en refrein direct vastgrijpen in je geheugen. Na enkele keren beluisteren is het niet mogelijk om de neiging tot meezingen te onderdrukken. En Pierre, de derde track, heeft qua melodie alles in zich om ook een hit te worden. Tekstueel gaan we terug naar de eerste track, We Come To Play. Ook hier krijg je het gevoel dat Faberyayo met willekeurige woorden strooit, maar de rode draad wordt zichtbaar als het refrein inzet.

Pearl Necklace zou niet misstaan in welke loungeclub dan ook en is een heerlijk, laidback nummer. In Damien worden de registers van de synthesizer flink opengetrokken. En het is in dit nummer dat de zang van Faberyayo, bijgestaan door de willekeur aan elektronische geluiden, uitstekend tot zijn recht komt. In Crazy Shaped Lady is het niet Faberyayo die de zang doet, en dat is te horen. Begeleidt door een vrij simpele synthesizer riff is het voor dit nummer belangrijk dat een goede zanger dit zingt, en dat gebeurt dan ook. Dit nummer behoort ook tot het beste wat Partytime te bieden heeft. Dit is een van de twee nummers waarvan ik met zekerheid durf te zeggen dat ze werkelijke hitpotentie hebben.

In Drunken Cigarettes krijg je precies waarmee het nummer begint: een beat en melodie die maar niet op gang lijken te komen. Maar het is die keuze van de drie heren die maakt dat het werkt, ook omdat het nummer langzaam naar een climax toewerkt. De uptempo beat van Neen, de achtste track, doet denken aan enkele nummers van de Jeugd Van Tegenwoordig van hun laatste twee albums. Ook hier gebruikt Faberyayo het uiterst succesvolle idee van willekeurige woorden die toch weer samen gebracht worden in het refrein (wat wel en niet te doen in 2012). Het is een truc die voor meerdere albums zou gaan vervelen, net als bij het vorige album zijn gebruik van het Frans en het Duits, maar die bij ieder nummer op dit album uitstekend werken.

Daarna volgen nummers die muzikaal iets minder geslaagd zijn, op Komkommers en Scary Sweaters. De muzikaal minderwaardige nummers (Sexual Hair, Morning Drinks, Denise) doen eigenlijk niet heel veel onder voor de andere nummers, maar omdat er enkele tracks opstaan die zo ongelooflijk goed zijn, steekt alles wat daar niet aan kan tippen al snel wat flets af.

Al met al is Partytime een bijzonder goed album. Faberyayo lijkt een zoveelste succesvolle samenwerking te zijn aangegaan, waardoor hij nu met een aantal genres uitstekend uit de voeten kan. Partytime is het beste album van Le Le tot nu toe, en een van de beste albums waar Faberyayo een bijdrage aan heeft geleverd. Het is maar te hopen dat het nog heel lang Partytime blijft Faberyayo, en voor Le Le.

Klik hier voor een uitgebreid interview met de drie mannen van Le Le.

Bron: 3voor12

Zo ziet geluid eruit!


We kunnen geluiden niet zien. Maar toch heeft een groep fotografen geprobeerd om geluid te vangen in beelden. Dat hebben ze gedaan door verf te plaatsen boven een speaker. Vervolgens laten ze de geluidsgolven door verf gaan. De foto’s die u ziet hieronder zijn sterk uitvergroot. Dit komt omdat met het blote oog nauwelijks te zien is dat de verf omhoog komt. Maar door de uitvergrotingen is het prachtig om te zien hoe geluid er dus uit zien. Het filmpje onder de foto’s toont hoe de fotografen te werk zijn gegaan.

soundpaint1

soundpaint2

soundpaint3

soundpaint4

Paint drops vibrating on speaker

soundpaint6

soundpaint7

CONCERT: Bryan Adams in Ahoy 19-03-2012


bryanadams
Ik was een jaar of negen, tien toen ik voor het eerst met mijn moeder naar een concert van Bryan Adams ging. Bryan Adams, zo moet u weten, was de eerste artiest van wie ik een single en een cd kocht. Aangezien ik nog nooit naar een concert was geweest en dat koste wat kost mee wilde maken, mocht ik begin jaren negentig mee met mijn moeder naar de Kuip in Rotterdam.

Ik was niet bekend met de wetten en regels van concerten. Ik gedroeg me zoals ik als kind was: netjes, ingehouden en voorzichtig klappend om vooral niet al te veel op te vallen. Mijn moeder stond naast me te dansen terwijl ik zittend en klappend alle liedjes woord voor woord meezong.

Sindsdien ben ik nog enkele naar een concert van hem geweest. Eentje in Ahoy en eentje in Antwerpen. Gedurende de jaren verloor ik wel iets van de passie voor hem, maar ik bleef uit oogpunt van heimwee en goede herinneringen van mijn jeugd toch nog een beetje vasthouden aan hem.

Gisterenavond was het dan zover. Ik moet eerlijk bekennen dat ik nu al jaren geen cd meer van hem heb opgezet. Ik ben al jaren niet meer naar een van zijn concerten geweest en ik heb zijn laatste cd niet beluisterd. Ik was dus wat sceptisch vooraf. Zou dit nog leuk zijn voor me? Sta ik hier niet vanwege jeugdsentiment?

Al mijn zorgen bleken voor niets. Het begon al met het aanwezige publiek. Ik had verwacht me te moeten nestelen tussen vijftigers met een midlifecrisis. Maar dat viel alleszins mee. Het publiek was gemengd. Ik zag genoeg mensen die makkelijk tien jaar jonger dan ik zouden kunnen zijn. De midlifecrisissers waren er ook, maar veel minder in getal en veel nadrukkelijker aanwezig dan ik had gedacht.

De support act was, zoals zo vele keren door de afgelopen jaren heen, Heather Nova. Deze zangeres kan fantastisch zingen, maar ze lijkt muziek te maken die niet altijd even goed bij haar stem past. Zeker live kwam het er gisteren niet uit bij deze dame.

En toen was daar Bryan Adams. Adams lijkt een soort tijdloosheid over zich te hebben. Een tijdloosheid die maakt dat hij zijn optreden nog altijd even energiek inzet en vervolmaakt zoals hij dat twintig jaar geleden ook al deed. Hij is in zijn gezicht nauwelijks ouder geworden, zijn stem miste gisteren geen enkele noot en was loepzuiver, en zijn gitaarspel was als vanouds. Hij miste geen enkele hoge noot, bleef keurig in de maat, smokkelde nergens om enige onvolkomenheden te maskeren en hij speelde elk nummer in de originele toonsoort.

Een unieke prestatie voor een artiest die al zo lang meedraait. Maar dat zijn waarschijnlijk wel belangrijke redenen dat hij nog altijd volle zalen trekt, waar hij ook gaat op de wereld. Toegegeven, na het vertrek van Jim Vallance zijn zijn teksten er niet beter op geworden. En hij heeft de laatste vijftien jaar geen noemenswaardige hit meer gescoord. Maar er stonden gisteren wel tienduizenden mensen ieder liedje woord voor woord mee te zingen.

Bryan werd zoals altijd bijgestaan door twee muzikanten die er vanaf het eerste uur al bij zijn: drummer Mickey Curry en gitarist Keith Scott. Mickey had een prachtige drumsolo op wat plastic tonnen en potten en pannen, maar deed verder wat hij moest doen: zwijgzaam zijn bandleider voorzien van een strak geregisseerd ritme waar ook zo nu en dan ruimte was voor enige vrije interpretatie.

Maar het was gitarist Keith Scott die, zoals hij ook twintig jaar geleden al deed toen ik voor het eerst naar een concert van Bryan ging, de show stal. Hij bewees eens te meer een fenomenaal goede gitarist te zijn. Hij was wat energieker dan Bryan, hij speelde net wat beter en wist de vrijheid in de intermezzo’s in de liedjes beter te benutten voor vrij spel dan Bryan. Het was ook Scott die zorgde voor de wat rauwere, hardere toon zoals die voornamelijk op de eerste albums (Cuts Like a Knife, Reckless, Into The Fire, Waking Up The Neighbours) van Bryan was te horen.

Maar wat het meeste opviel, dat was ook hetgeen waar ik op voorhand de meeste zorgen over had, was hoe hij zijn plat gespeelde klassiekers, zoals Summer of ’69, Everything I Do, Please Forgive Me en Heaven op een enthousiasmerende wijze bracht. Alsof de hits op dit moment bovenaan in de hitlijsten stonden, zo bevlogen speelde hij de nummers. En hij kreeg het publiek mee, iedere keer weer.

Het enige minpunt van het optreden waren de drie nummers die hij van zijn laatste album speelde. Toen was merkbaar in de zaal dat slechts de minderheid die liedjes mee kon zingen. Waarmee bevestigd werd dat de meeste bezoekers waren gekomen om zijn grootste hits te horen. Maar dat minpuntje was nauwelijks merkbaar tijdens de verder soepele en gezellige avond. Er zijn vele artiesten die een voorbeeld kunnen nemen aan het enthousiasme en de inzet van Bryan, die na ruim twintig jaar nog altijd het podium bestiert als een jongeling.

Hij nodigde, zoals gebruikelijk is, een dame uit op het podium om met hem de hit Baby When You’re Gone te zingen. Renske uit Utrecht was enorm zenuwachtig, maar ze gooide al snel alle schroom van zich af. Voor Bryan het wist stond ze met haar kont tegen zijn gitaar te duwen. Hij leek even van zijn a propos, maar hij herpakte zich door Renske plagend met zijn kont weer weg te duwen. Daarmee leek vrijwel alles Bryan mee te zitten gisterenavond. En hoewel zijn hits uit een tijd komen die inmiddels al weer achter ons ligt, heeft hij niets ingeboet aan populariteit, inzet en passie. De Canadees kan met recht zeggen dat hij als live-performer zich kan meten met de grootste der aarde.

Whitney Houston (1963 – 2012)


Whitney Houston overleed afgelopen weekend op 48-jarige leeftijd. Ze werd gevonden in een badkuip in het hotel waar ze op dat moment verbleef, in afwachting van het grammygala.

Afgelopen weekend is zangeres en actrice Whitney Houston overleden. Volgens het laatste nieuws zijn er geen drugs aangetroffen in de hotelkamer waarin zij op dat moment verbleef. Haar longen zaten vol met water, hoewel het nog altijd niet duidelijk is wat er precies is gebeurd.

Whitneys leven zat vol pieken en dalen. Zo succesvol als ze was in de jaren tachtig en de eerste helft van de jaren negentig, zo hard viel ze in de jaren daarna. Haar carriere bestond eerst uit succes, gouden platen en grammys, maar eindigde in misbruik en drugsgebruik.

Volgens de lokale autoriteiten werd ze om vijf voor vier gevonden in haar hotelkamer. Ambulancebroeders en medisch personeel hebben gedurende twintig minuten geprobeerd om haar te reanimeren, maar het mocht niet baten.

Op 9 augustus 1963 wordt Whitney Houston geboren in Newark. Haar peetmoeder was Aretha Franklin. Als kind zong ze in de kerk en als puber zong ze als achtergrondzangeres voor bijvoorbeeld Chaka Khan. In 1985, nadat een studiobaas haar had horen zingen in een nachtclub en haar direct een platencontract aanbood, bracht ze haar eerste album genaamd ‘Whitney Houston’ uit. Het leverde haar drie nummer 1 hits op: ‘Saving all my love for you’, ‘How will I know’ en ‘The greatest love of all’.

Ze bracht haar tweede album twee jaar later uit, in 1987. ‘Whitney’, zoals ze het album had gedoopt, werd het eerste album van een vrouwelijke artiest dat binnenkwam op nummer 1 in de Billboard charts. Het album bevatte vier nummer 1 hits. Op haar derde album was te horen dat ze voor een verschuiving naar de popmuziek had gekozen. “I’ll be your baby tonight’ leverde haar vier nummer 1 hits op.

Whitney Houston brak alle records die er voor een vrouwelijke artiest te breken waren. Maar ook vanwege haar huidskleur doorbrak ze vele taboes. Zo was ze de eerste gekleurde vrouw die (veel) zendtijd kreeg van MTV.

Whitneys bekendste filmrol is de popdiva die ze speelt in The bodyguard.

In 1990 breidde ze haar werk uit met acteren. Ze speelde een popdiva in ‘The bodyguard’ en het soundtrackalbum van de film ging alleen al in Amerika meer dan 17 miljoen keer over de toonbank. In 1995 speelde ze in ‘Waiting to exhale’ en in 1996 in ‘The preacher’s wife’. Voor deze films kreeg zij positievere kritieken wat betreft haar acteerprestaties dan voor ‘The bodyguard’.

In 1998 keerde ze terug naar het zingen, en bracht ze het album ‘My love is your love’ uit.

Daarna ging het snel bergafwaarts met de zelfverklaarde diva. Ze scoorde geen hits meer, en haar huwelijk zorgde voor meer spanningen dan ze verdragen kon. Een foto uit 2000 liet de medicijnkast van Whitney zien: deze stond vol met een keur aan medicijnen en antidepressiva.

Het werd rond deze tijd duidelijk dat Bobby Brown, haar man, losse handjes had. Ook bracht hij drugs, met name cocaïne, in haar leven. Vanaf dat moment ging ze snel bergafwaarts. Ze zag er bij publieke optredens graatmager uit, en haar stem was niet langer vast. Ze moest bij een concert tot drie keer toe het einde van ‘I will always love you’ inzetten, omdat ze de juiste toon niet te pakken kreeg, en omdat haar stem steeds brak.

Ze zat financieel en muzikaal aan de grond, en tijdens een interview met Oprah Winfrey werd duidelijk dat de jaren van misbruik en drugsgebruik hun tol hadden geëist. Ze oogde nerveus, kon niet stil zitten en ze zag er dun en welhaast ondervoed uit. Ondanks het feit dat ze inmiddels met de drugs gestopt was.

Sinds 2009 was Whitney Houston bezig met een soort van comeback. Het was des te triester dat Whitney overleed aan de vooravond van wat haar publieke comeback op het grammygala had moeten zijn. Als eerbetoon droeg rapper LL Cool J een gebed aan haar op. En zangeres en actrice Jennifer Hudson zong het lijflied van Whitney Houston, ‘I will always love you’.

Whitney Houston is 48 jaar oud geworden, en laat haar moeder en haar 18-jarige dochter achter.