PSYCHE | Waarom jouw toekomstige ik een emotioneel mysterie is


Boodschappen doen wanneer je honger hebt, zonder boodschappenlijst, is rampzalig. Het vereist een ijzeren wil om niet thuis te komen met allerlei eten dat niet goed voor je is en dat je eigenlijk niet nodig hebt. Later, na het eten, zul je je afvragen hoe het mogelijk is dat je al dat onnodige eten hebt gehaald maar dat je al het gezonde en noodzakelijke eten zoals rijst en pasta bent vergeten.

Waarom gebeurt dit? We zijn allemaal wel eens met honger boodschappen gaan, zijn toen thuisgekomen met onnodig eten en hebben daar wat later spijt van gehad. En toch gebeurt het ons de volgende keer dat we honger hebben en naar de supermarkt gaan weer. De reden is dat wanneer ik met trek door de supermarkt loop, ik geen zicht meer heb op mijn toekomstige, emotionele ik – iets dat psychologen experimenteel hebben bevestigd.

Empathisch falen

Onderzoek toont aan dat we aanzienlijke moeite kunnen hebben met het voorspellen van onze toekomstige behoeftes omdat onze huidige emotionele staat deze onderdrukt. Dit noemen we de projectie bias en het vindt plaats ondanks dat we er al vele malen ervaringen hebben gehad met de bijbehorende problemen en ongewenste consequenties.

Hoe kan de projectie bias worden toegepast op de voorgenoemde anekdote van honger in de supermarkt? Studies hebben aangetoond dat wanneer we in een ‘hete’ emotionele staat zijn, honger of trek in dit geval, we de lange termijn gratificatie vergeten ten faveure van de korte termijn gratificatie. We denken dat, omdat we op dit moment behoefte hebben aan een snelle bevrediging van calorieën, we altíjd behoefte hebben aan een snelle bevrediging van calorieën. Dat betekent dat wanneer je honger hebt, je jouw verplichting aan het gezond eten vergeet en je je concentreert op wat je een directe calorieën rush kan geven: junk food.

Maar dit verklaart nog altijd niet volledig waarom je niet in staat bent om jouw wens om junk food te kopen wanneer je honger hebt te negeren. Waarom kan je niet gewoon jouw toekomstige ik visualiseren, na de lunch, kijkend naar al het ongezonde eten dat je hebt gekocht en je inleven in die situatie?

Dat kun je slechts gedeeltelijk. Wat studies hebben aangetoond is dat we niet alleen te maken hebben met een projectie bias, maar ook met wat onderzoekers een ‘empathie kloof’ noemen. Deze kloof is het falen om in te leven in je toekomstige ik. Op dat moment, gedreven door emoties, kan je huidige verlangens de lange termijn doelen plotseling verwerpen. Je denkt dan niet langer aan gezond eten of andere beloftes die je jezelf hebt toegezegd.

Gezonde of ongezonde snack?

Dit effect wordt treffend gedemonstreerd in een studie uitgevoerd door Read en Van Leeuwen (1998). Kantoormedewerkers werd verteld dat zij een gratis snack per week kregen. De keus bestond uit een gezonde snack (een stuk fruit) of een ongezonde snack (gelijk een Mars, Snicker, enzovoorts). Het werd de medewerkers ofwel net na de lunch, ofwel laat op de middag gevraagd. Ze waren dus ofwel verzadigd, of ze hadden nog trek. Voordat ze hun keus kenbaar maakten werd hen ook gevraagd wanneer zij deze gratis snack wilden krijgen: net na de lunch of laat op de middag.

Een week later keerden de deelnemers terug op het tijdstip dat zij hadden uitgekozen om de gratis snack te nuttigen. Maar deze keer kregen de deelnemers de optie om hun eerste keus van vorige week te veranderen. Zij hadden de kans om het tijdstip van het nuttigen van de gratis snack te veranderen naar ofwel net na de lunch (verzadigd) ofwel aan het einde van de middag (hongerig). Dit creëerde een viertal verschillende experimentele voorwaarden.

Geef me chocolade! Nu!!

Door dit experiment kwamen de onderzoekers erachter dat mensen kiezen voor de gezonde snack als ze die over een week kunnen eten, en dat ze minder snel geneigd te kiezen voor de gezonde snack als ze die op dat moment krijgen. Over het algemeen voorspellen mensen dat ze op lange termijn bewuster zijn van de gezondheid dan ze daadwerkelijk zijn.

Maar de onderzoekers waren voornamelijk geïnteresseerd in hoe groot de empathie kloof is tussen de twee meetmomenten en of de deelnemers dan verzadigd of hongerig waren. Hoeveel empathie hebben de deelnemers met hun toekomstige ik, afhankelijk van honger of verzadiging en hoe zagen zij hun toekomstige ik als hongerig of verzadigd?

Bron: loonpond.blogspot.com

Bron: loonpond.blogspot.com

Resultaten

Om het resultaat te begrijpen, moeten eerst de twee paren van omstandigheden vergeleken worden. In het eerste paar werd de deelnemers de keus voor volgende week voorgelegd na de lunch, op een moment dat ze geen honger hebben. In de ene omstandigheid kregen ze hun snack net na de lunch en in de andere omstandigheid pas laat op de middag. Dus mensen die niet hongerig zijn probeerden hun voorkeur te voorspellen voor een moment waarop ze verzadigd zijn en een moment waarop ze hongerig zijn. 56% voorspelde dat hun toekomstige ik een gezonde snack zou willen bij honger, maar het bleek uiteindelijk zo te zijn dat bij honger maar liefst 88% van hen koos voor een ongezonde snack.

In vergelijking: wanneer zij dachten dat hun toekomstige ik NIET hongerig zou zijn voorspelde 26% dat zij zouden kiezen voor de ongezonde snack, maar op het moment van kiezen ging 70% van hen voor de ongezonde snack.

Er zijn twee interessante zaken aan dit resultaat. Ten eerste is het zo dat mensen het moeilijk vinden om hun toekomstige behoefte aan voedsel te voorspellen, zelfs wanneer ze op het moment van voorspellen geen honger hebben. Dit leidt tot de conclusie dat het mes van de projectie bias aan twee kanten snijdt. We hebben er dus zowel mee te maken in onze ‘hete’, emotionele momenten, als wanneer we ons in een rustige, neutrale staat bevinden.

Het tweede interessante punt dat hieruit blijkt is dat onze empathie kloof met onze toekomstige ik ongeveer 30% is (56% min 26%). Hier verwijst de empathie kloof naar het verschil tussen het oordeel dat we maken in een bepaalde omstandigheid (hongerig of verzadigd) voor onze toekomstige ik in dezelfde omstandigheid. Het is belangrijk om te begrijpen dat de wetenschappers hierbij de twee verschillende toekomstige keuzes vergelijken en NIET de voorspellende keuze en de daadwerkelijke keuze. Dit betekent dat de resultaten niet verklaard kunnen worden door te zeggen dat mensen op zoek waren naar zichzelf om de keuze te maken voor de gezonde snack omdat ze dat voorspeld hadden.

We zien gelijksoortige resultaten wanneer we kijken naar de hongerige deelnemers die proberen een keuze te maken voor hun toekomstige ik, ongeacht de toekomstige omstandigheid. Van de hongerige deelnemers dacht 78% te kiezen voor de ongezonde snack, hoewel een week later bleek dat maar liefst 92% hiervoor koos. Van de verzadigde deelnemers dacht 42% te gaan voor de ongezonde snack bij het moment dat ze honger hadden, hoewel een week later bleek dat maar liefst 82% van hen hiervoor koos. De empathie kloof voor de hongerige deelnemers bleek dus ongeveer gelijk te zijn tijdens het voorspellen als de voorgaande test (78% min 42% is 36%).

Er gloort iets positiefs in de resultaat en dat is dat onze voorspellingen, hoe inaccuraat ze ook mogen zijn, enige invloed hebben op ons toekomstig gedrag. De onderzoekers ontdekten dat de deelnemers wiens intentie het was om gezond te eten minder geneigd waren om van gedachten te veranderen dan de deelnemers die ongezond wilden gaan eten. Dus uiteindelijk is het goed om jezelf te beloven gezond te eten, want daarmee vergroot je de kans om de verleiding te weerstaan als deze zich aanbiedt.

Samenvatting en verklaring

Deze studie demonstreert dat mensen hun huidige emotionele staat (van honger of verzadiging) projecteren op de toekomst, daarbij vergetend dat ze een andere emotionele staat kunnen hebben als die toekomst het heden is. Dit is de projectie bias. Daarnaast lijkt het er sterk op dat we zowel de neutrale of ‘koude’ staat als de ‘hete’ projecteren op onze toekomstige emotionele staat.

De precieze aard van de projectie bias hangt af van de huidige emotionele staat waarin we verkeren en of deze vergelijkbaar is met de toekomstige. Is het niet vergelijkbaar (voorspellen van verzadiging maar daadwerkelijk honger hebben), zijn consistent inaccuraat.

Hoewel deze studie zich voornamelijk richt op honger, kunnen deze bevindingen worden doorgetrokken naar andere domeinen. Er zijn al enkele studies geweest die dat hebben gepoogd en bovengenoemde bevindingen hebben getoetst aan bijvoorbeeld geluk.

We zitten allen verankerd in onze huidige emotionele en cognitieve staat. Een handige manier om na te denken over hoe de projectie bias werkt (en vele andere biases, zoals de valse consensus bias – artikel hierover volgt -, de hindsight bias en de kennis bias – artikel hierover volgt – worden aangeboden door Loewenstein, O’Donoghue en Rabin (2003). Zij beargumenteren dat deze fenomenen een ‘verankerende en aanpassende’ karakteristieken. Daarmee wordt bedoeld dat we allemaal verankerd zijn on onze huidige emotionele en cognitieve staat, en de enige aanpassingen die we hieraan kunnen doen zijn afhankelijk van die verankering.

Dientengevolge hebben mensen de neiging om aan te nemen dat anderen dezelfde kennis hebben als zij, dat mensen doorgaans dezelfde meningen hebben als zij en dat, over het algemeen, zij in een zelfde emotionele staat verkeren in de toekomst als de staat waarin zij nu verkeren. En dat is nu juist waarom de projectie bias ervoor zorgt dat we moeite hebben om te voorspellen wat het precies is dat ons gelukkig zal maken in de toekomst.

Referenties

Loewenstein, G., O’Donoghue, T., & Rabin, M. (2003). Projection Bias In Predicting Future Utility. Quarterly Journal of Economics, 118(4), 1209-1248.

Read, D., & van Leeuwen, B. (1998). Predicting Hunger: The Effects of Appetite and Delay on Choice. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 76(2), 189-205.

– Eerdere publicaties uit de reeks artikelen over gedragsbiases en attributiebiases kun je via de links hieronder lezen (in volgorde van publicatie) –

De impact bias: Hoe makkelijk we vooraf emotionele reacties overschatten
Worse-than-average effect: hoe zelfonderschatting talentvolle mensen tegenhoudt
Het Dunning-Krugereffect: waarom incompetente mensen niet weten dat ze incompetent zijn
Hoe we tóch kunnen leren van onze fouten
Laat de egocentrische bias niet in de staan van goed advies
De geheugen bias: toekomstige gebeurtenissen voorspellen met oude emoties

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s