PSYCHE | De geheugen bias: Toekomstige gebeurtenissen voorspellen met oude emoties


Om beslissing te maken in die ons in de toekomst gelukkig maken zullen we moeten erkennen dat de geheugen bias onze voorspelling kan verdraaien.Vandaag, tijdens het plannen van de komende vakantiedagen tijdens de kerstperiode (ik wil mijn vriendin verrassen met een etentje bij een exclusief restaurant), dwaalde mijn geest af naar een jaar geleden. Toen wilde ik ook mijn vriendin verrassen, door een reservering te plaatsen bij een goed aangeschreven restaurant. Helaas was ik niet de enige met dat idee. Het restaurant was al ver van te voren volgeboekt en ook mijn tweede en derde keus bleken niet beschikbaar. Ik was uiteindelijk zoveel tijd kwijt met regelen en bellen dat ik na verloop van tijd chagrijnig werd en alle pogingen om een leuke avond te plannen opgaf.
Weet je, misschien zal ik deze kerst de moeite niet eens doen…

Bron: girlinlondonmusings.blogspot.com

Bron: girlinlondonmusings.blogspot.com

Wanneer we beslissingen nemen over de toekomst gebruiken we haast automatisch gebeurtenissen uit het verleden als lakmoesproef. Ons geheugen bevat een enorme database aan ervaringen (en aan die ervaringen zitten bepaalde emoties vast), welke ons helpen om te bepalen wat ons in de toekomst plezier zal brengen.Wanneer we een ervaring uit het verleden oproepen zullen mensen automatisch de ergste en meest negatieve ervaring naar voren halen, bewust of onbewust. Helaas heeft ons geheugen allerlei slimme en sluwe manieren om ons voor de gek te houden: mettertijd vervaagt het, het kan geblokkeerd raken of het kan herinneringen zelfs vervormen of uitvinden (binnenkort verschijnt er een reeks artikelen in PSYCHE dat op voorgenoemde punten verder ingaat). Maar er is nog meer, wanneer psychologisch onderzoek wijst uit dat het type herinnering dat we oproepen om beslissingen te maken ten behoeve van ons toekomstige geluk vaak ondersteund wordt door voorbeelden die ofwel heel erg positief ofwel heel erg negatief zijn.

Geheugen bias

Een studie uitgevoerd door Dr Carey Morewedge en collega’s van Harvard demonstreert hoe de geheugen bias werkt (Morewedge, Gilbert & Wilson, 2005).

Tweeënzestig treinreizigers werden willekeurig aan één van drie groepen toegewezen. Ieder van hen werd gevraagd om een herinnering op te halen aan een gebeurtenis waar zij de trein misten. Maar de vraag werd op drie verschillende manieren, ieder met subtiele verschillen in de vraagstelling, aan de deelnemers voorgelegd:

– Zij die vrij mochten herinneren werd gevraagd om een willekeurig herinnering op te halen
– Zij die vooringenomen moesten herinneren werd gevraagd om de ergste herinnering op te halen
– Zij die gevarieerd moesten herinneren werd gevraagd om drie willekeurige herinneringen op te halen

Deelnemers werd daarna gevraagd om aan te geven hoe gelukkig of ongelukkig ze waren ten tijde van de herinnerde gebeurtenis(sen).

De resultaten toonden aan dat mensen die de eerste en laatste vraag voorgelegd kregen evenredig negatieve herinneringen naar voren haalden over het missen van de trein. Dit geeft aan dat wanneer mensen een herinnering aan een gebeurtenis uit het verleden oproepen, ze haast automatisch het ergste geval herinneren, of ze dat nu willen of niet.

Deelnemers in de gevarieerde herinneringen groep waren toch iets positiever te noemen, omdat ze telkens ten minste één herinnering naar voren haalden waar ze wel positief over waren. Het oproepen van meerdere herinneringen die betrekking hebben op dezelfde situatie maakt de kans groter dat we dus ook een positieve ervaring herinneren.

Het voorspellen van de toekomst

Nadat de deelnemers de vragen hadden beantwoord en hadden aangegeven hoe ongelukkig ze destijds waren, kregen ze de vraag voorgelegd hoe ongelukkig ze zouden zijn als ze de trein vandaag zouden missen. De achterliggende gedachte is natuurlijk om vast te leggen hoe de geheugen bias de voorspellingen van toekomstige gevoelens beïnvloedt.

Verrassend genoeg waren het de deelnemers met de vrije herinneringen die de meest negatieve voorspelling voor toekomstige gevoelens maakten. De reden dat dit een verrassing is heeft te maken met het feit dat deelnemers met vooringenomen herinneringen en de ergste herinnering beide herinneringen ophalen die even negatief zijn, maar dat het toch de vrije herinneringen zijn die zo negatief uitpakken.

Volgens Dr. Carey Morewedge en collega’s heeft dit te maken met het (on)bewust zijn van verwachtingen. Wanneer iemand wordt gevraagd om de meest negatieve ervaring op te roepen, weten zij dat ze de meest negatieve gebeurtenis herinneren. Daarentegen, wanneer mensen wordt gevraagd om vrij herinneringen op te halen, komen ze veelal nog steeds met het meest negatieve aanzetten, maar hebben ze dat niet door. Het resultaat is dat mensen die vrij herinneringen ophalen negatievere voorspellingen zullen doen voor toekomstige gebeurtenissen.

De bias komt op zonder aanmoediging

Zelfs wanneer mensen niet specifiek wordt gevraagd naar gebeurtenissen uit het verleden treedt de geheugen bias nog in werking. Twee opeenvolgende studies, door dezelfde onderzoekers uitgevoerd, staven deze bevindingen. In het eerste onderzoek kwam de geheugen bias aan het licht toen mensen werd gevraagd om positieve gebeurtenissen te voorspellen. Als mensen hierin de vrije hand krijgen zullen ze een specifiek, positieve gebeurtenis herinneren, waarna ze op die golf van emoties een zo mogelijk nog positievere voorspelling doen.

Een derde studie ging hierin nog een stap verder, door een natuurlijke omgeving en situatie te creëren, waarin een groep werd gevraagd hoe zij een specifieke gebeurtenis in de toekomst zouden ervaren. Desondanks vertoonden de deelnemers dezelfde neiging tot geheugen bias. Dit vertelt ons dat zelfs wanneer mensen niet worden aangezet specifieke herinneringen op te halen, zij toch onbewust overgeven aan de geheugen bias.

Het veroveren van de geheugen bias

Bovengenoemde onderzoeken wijzen op een rechtstreekse aanpak van de geheugen bias. Wanneer je probeert te voorspellen hoe je je zult voelen op het feest van een vriend, tijdens een diner in een duur restaurant of op die naderende tandartsafspraak, probeer het volgende eens uit:

1. Herinner expliciet meer dan één soortgelijke gebeurtenis uit het verleden. De gebeurtenissen krijgen dan als het ware een gemiddelde van emotionele ladingen, waardoor je een gerichte en een meer realistische voorspelling voor je gevoelens in de toekomst kunt doen.
2. Wees je bewust van het feit dat wanneer je slechts één herinnering ophaalt aan een soortgelijke gebeurtenis, je dan ofwel de meest negatieve ofwel de meest positieve naar voren haalt. Enkel dit besef zou al voldoende moeten zijn om de geheugen bias geen kans te geven.

Deze twee methodes moeten in de meeste gevallen zorgen voor een omzeiling van de geheugen bias. Daarnaast zullen ze leiden tot het maken van voorspellingen en beslissing die je uiteindelijk meer geluk brengen in de toekomst (omdat ze accurater zijn).

Referenties
Morewedge, C.K., Gilbert, D.T., & Wilson, T.D. (2005). How Remembering the Past Biases Forecasts of the Future. Psychological Science, 16(8), 626-630.

– Eerdere publicaties uit de reeks gedragsbias en attributiebias artikelen kun je via de links hieronder lezen –

De impact bias: Hoe makkelijk we vooraf emotionele reacties overschatten
Worse-than-average effect: hoe zelfonderschatting talentvolle mensen tegenhoudt
Het Dunning-Krugereffect: waarom incompetente mensen niet weten dat ze incompetent zijn
Hoe we tóch kunnen leren van onze fouten
Laat de egocentrische bias niet in de staan van goed advies

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s