PSYCHE | Zo achterhaal je leugens (zonder lichaamstaal te lezen)


Ondanks alle adviezen en tips die rondgaan over hoe je een leugenaar kunt ontmaskeren, bewijst de ene studie na de andere dat het ongelooflijk moeilijk is om iemand op een leugen te betrappen op basis van fysieke kenmerken en gedragingen. Voorgaande testen waarbij proefpersonen een video van een al dat niet liegende persoon moesten bekijken kwam het gehele deelnemersveld (zowel experts als leken) uit op een percentage van 50-50. Je kan dus net zo goed een muntje opgooien.

Copyright: belladepaulo.com

Copyright: belladepaulo.com

Nu wijst een nieuwe studie, gepubliceerd in Human Communication Research, uit dat een proces waarbij actieve vragen worden gesteld een percentage van ontmaskering van maar liefst 97,8% had: van iedere duizend leugenaars worden er met deze methode dus 987 ontmaskerd (Levine et al., 2014).

Het proces van het ontmaskeren van leugens heeft dus niets van doen met fysieke kenmerken zoals het vermijden van oogcontact, zweten of het herhaaldelijk krabben aan de neus. Het heeft alles te maken met hoe de ‘verdachte’ wordt ondervraagd.

Tijdens de studie van Levine moesten deelnemers een soort spel spelen (tot twee keer toe) waarbij zij een kans kregen om vals te spelen. In het ene spel speelde 12% vals, in het ander spel 44,9%. Daarna werden de spelers geïnterviewd waarbij diverse actieve ondervragingstechnieken werden gebruikt.

Één groep gebruikte de Reid Techniek, een techniek die veel gebruikt wordt door agenten in Noord-Amerika. De daarbij gebruikte tactieken zijn bijvoorbeeld aannemen dat de verdachte schuldig is, juist de schuld bij de verdachte weghalen en het gebruik van beladen vragen als “Had je dit zo voorbereid, of gebeurde het gewoon?”.

Deze Reid Techniek bleek zo succesvol, dat maar liefst alle 33 leugenaars werden ontmaskerd.

Een tweede groep werd ondervraagd door Amerikaanse federale agenten (bijvoorbeeld FBI-agenten of CIA-agenten). Ieder van deze agenten is gespecialiseerd in ondervragingen van verdachte personen. Het lukte deze agenten om 97,8% van de deelnemers te ontmaskeren. Uiteindelijk werden slechts 2 van 89 leugenaars niet betrapt.

Hierbij moeten twee punten in ogenschouw worden genomen:
– de ondervragers die gebruik maakten van de Reid Techniek gaven direct toe dat met deze techniek de kans op een valse bekentenis groter is dan bij andere ondervragingstechnieken
– de ondervraagden beseften terdege dat zij weinig te verliezen hadden bij een schuldbekentenis. Het was immers niet zo dat zij hun echtgenoot of echtgenote hadden vermoord.

Actieve ondervraging
Hoewel er verschillende types ondervragingen werden bekeken, was er wel een duidelijk, succesvol patroon te herkennen. Professor Timothy Levine van de Michigan State University, die de studie leidde, zegt hierover:
“Dit onderzoek suggereert dat effectieve ondervraging dé sleutel is het ontmaskeren van deceptie. Het stellen van de verkeerde vragen kan er dan ook toe leiden dat onschuldige mensen schuldig lijken. Maar door minieme veranderingen in de vraagstelling kun je nauwkeurigheid van een onderzoek vergroten, zelfs al bestaat het vraaggesprek uit maar twee of drie vragen. Deze gegevens hebben aanzienlijke consequenties voor de vergaring van informatie en rechtshandhaving.”

Professor Levine gelooft dat het ontmaskeren van leugens deels zo moeilijk is omdat we in het normale, alledaagse leven uitgaan van eerlijkheid en niet van leugenachtigheid.
“De veronderstelling van eerlijkheid maakt aanpassing stukken gemakkelijker. Het zorgt voor gemakkelijke communicatie. Daarbij schuilt er een logica achter deze aanname van eerlijkheid, omdat de meeste alledaagse communicatie ook eerlijk is. Daarentegen staat natuurlijk dat een aanname van eerlijkheid mensen meer vatbaar maakt voor leugens en bedrog.”

De sleutel om leugenaars te ontmaskeren schuilt hem in een ondervraging die gestoeld is op de aanname dat iemand zou kunnen liegen.

Advertenties

4 gedachtes over “PSYCHE | Zo achterhaal je leugens (zonder lichaamstaal te lezen)

      • Je artikelen mogen ook weleens een complimentje krijgen, bij deze dus 🙂

        Dat klopt Dennis, het scheelt veel bedrog, aan de andere kant weer irritatie wanneer je de leugenaar confronteert, dan ben je zelf de leugenaar 😉

        Fijn weekend voor jou.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s