Reis naar Polen: De achtste dag (1)


Marek Hlasko, een van mijn favoriete schrijvers, creëerde een prachtig boek over de mentaliteit van de Poolse burgers vlak na de Tweede Wereldoorlog. Het boek heet De Achtste Dag en gaat over een vrouw die samen met haar broer in barre tijden wachten op de achtste dag van de week. Een dag die dus nooit komen gaat.
Het is een verwijzing naar de economische en sociale malaise waarin Polen vlak na de oorlog verkeerde. Het is voor mij echter, zij het ietwat uit de originele context getrokken, een verwijzing naar mijn vakanties in Polen. De daadwerkelijke betekenis zal ik later uitleggen.

Ik vertrok afgelopen vrijdag met een bestelbus richting Polen. Normaliter nemen mijn vriendin en ik altijd een grote bus, zo eentje die doorgaans gebruikt worden voor lijndiensten. Maar omdat we daar enkele slechte ervaringen mee hadden (overmatig drank- en drugsgebruik, stankoverlast en krappe zitruimte), besloten we om deze keer gebruik te maken van een reisorganisatie die van en naar Polen reed in bestelbusjes.

Vrijdagavond vertrokken we om acht uur. Direct liet de chauffeur het gaspedaal de vloer kussen en schoten we met ruim 180 km/u door het landschap. Her en der werden nog enkele medereizigers opgepikt, maar vanwege de (beperkte) grootte van de bus konden er niet meer dan acht mensen mee.
Omdat ik de hele dag had gewerkt kon ik vrij eenvoudig in slaap komen. Toen ik wakker schrok waren we de Poolse grens al overgestoken, en kwam onze bestemming rap naderbij.
’s Ochtends vroeg om iets na achten kwamen we aan bij de ouders van mijn vriendin. We werden hartelijk ontvangen door de familie. Danusia (moeder), Ziggy (vader), Adam (broer), Jadzia (oma) en Elmo (hond) stonden buiten al te wachten op ons.

feestpolen

Nog diezelfde dag hadden we een feest van oma, die haar 80e verjaardag zou vieren. Dus al vroeg in de avond gingen we met zijn allen naar de kerk. Het is in Polen gebruikelijk om voor een verjaardag eerst naar de kerk te gaan. Enerzijds zodat de priester de kans krijgt om de jarige extra te zegenen en te feliciteren en anderzijds is het een mogelijkheid voor gasten die niet naar het feest komen om de jarige toch te feliciteren. Ik sloeg, zoals gebruikelijk, enkele gebaren en rituelen over, simpelweg omdat ik ze niet ken of er niet in geloof. In een zelfbedachte taal zong ik met de psalmen en liederen mee, en van Ziggy kreeg ik 2 zloty in mijn handen gedrukt om in het collectemandje achter het altaar te doen.

Toen konden we op weg naar het feest, dat in een partycentrum in de buurt zou worden gehouden. We werden hartelijk ontvangen door het personeel. Nadat iedereen een zitplaats kreeg toegewezen, kon het feest beginnen. Zoals de Poolse traditie voorschrijft opende het feest met een groot diner. Schalen met deegballen, schalen met vlees, vis en kip, pierogi (een soort van ravioli, maar dan groter en met meer vulling) en natuurlijk vele flessen wodka werden op tafel gezet. De ceremoniemeester, in dit geval oom Joachim, bepaalt het tempo van drinken. Als de ceremoniemeester inschenkt, moet je meedrinken. Er wordt alleen een uitzondering gemaakt voor de jarige, voor bejaarden, voor zwangere vrouwen en voor kinderen.

feestpolen5

Na de vierde wodka voelde ik mijn lichaam losser worden. Toen bleek dat enkele neven van mijn vriendin de moeite hadden genomen om een cd te branden met daarop ‘Nederlandse schlagermuziek’, moest ik er wel aan geloven en dook de dansvloer op. Er werd zelfs voor de Nederlander een heuse polonaise ingezet. Wonderbaarlijk genoeg konden vrijwel alle gasten ‘Heb je even voor mij’ van Frans Bauer meezingen. Hoewel ik deze muziek doorgaans alleen gebruik om antiperistaltische bewegingen op te wekken, dompelde ik mij zonder remmingen onder in de feestvreugde.

feestpolen2

Ik was al eerder met mijn vriendin naar Polen afgereisd, maar dit was de eerste keer dat ik familie van haar vaders kant leerde kennen. Oom Joachim en tante Teresa kende ik al, onder andere van zijn homo-konijn dat weigerde de vrouwtjeskonijnen te bevruchten, maar de rest van de familie was nog voornamelijk een ‘van horen zeggen’ verhaal. Ik leerde oom Alfons en tante Christa kennen. Tante Christa wordt ook wel babcia 2 (oma 2) genoemd, omdat ze net zo veel klaagt als oma. Oom Alfons is een man die lang geleden zijn verstand heeft omgewisseld met de inhoud van een fles wodka. Saillant detail: in het Pools betekent zijn naam pooier. Oom Alfons is een racistische, ietwat alcoholistisch, narcistische en egoïstische persoonlijkheid.

feestpolen4
Mama Danusia en ik samen op de plaat vastgelegd

Dan was er nog neefje Julian, ook wel Jules genoemd. Hij heeft een afwijking aan zijn knieen, waardoor deze naar binnen gebogen staan. Het mannetje kan niet lopen zonder een looprek op wieltjes. Maar hij maakt zijn gebrek meer dan goed met de bereidheid om toch naar alle plekken te gaan waar hij naar toe wil. Zo hebben wij samen op het feest de speelhoek volledig op zijn kop gezet. Eerst leegden we de speelgoedbak, daarna vulden we deze weer en tot slot maakten we samen een rondreis over de dansvloer met enkele knuffels.

Inmiddels begon ook de ceremoniemeester het overzicht te verliezen, waardoor de tijd tussen de shotjes wodka werd verkleind tot minder dan tien minuten. Ik drink doorgaans geen alcohol, maar wonder boven wonder kon ik iedereen goed bijbenen. De ene oom na de andere neef haakten af en lieten de wodka links staan. Als buitenlander, als Nederlander en als ongeschreven betitelde hoogwaardige gast had ik wel een reputatie hoog te houden. Dat bleek toen de zoveelste Frans Bauer plaat werd opgezet.

Ik kan me herinneren dat ik met mijn schoonmoeder heb gedanst. Maar ik moest zo ongelooflijk mijn best doen om de maat te houden en het ritme niet te verliezen, dat ik het stijldansen daarna liet voor wat het was. Ik ontdekte dat het prima twisten is op Jan Smit, en dat muziek uit de jaren tachtig met genoeg wodka achter de kiezen echte feestmuziek blijkt te zijn.

Ergens tussen de veertiende en vijftiende shot wodka gaf ik me op de dansvloer over aan een dansvoorstelling die zelfs Michael Jackson versteld had doen staan. Daarna liep het feest tegen het einde aan, en begon pas toen het besef te dagen dat ik in een tijdsbestek van 48 uur slechts 6 uur had geslapen. En dat ik mijn wodka inname voor die avond inmiddels kon gaan meten in liters.

Danusia bracht ons allen naar huis, waar ik er op stond om het feest door te zetten, bij voorkeur in bar Big Ben of desnoods in de keuken. Schnaps en klaps, dat was wat alle Polen tegen me zeiden nadat ze me op het feest eens diep in mijn door alcohol vertroebelde ogen hadden gekeken. Ook thuis waarschuwde iedereen me voor schnaps en klaps. Toen ik mij op bed neervlijde voelde ik de vermoeidheid bezit van me nemen. Ik viel als een blok in slaap. Om een uur later weer wakker te worden om over te geven. De klaps na de schnaps had me als een struikrover onverwacht overvallen, toen ik lag te slapen nota bene.

Ik zou de volgende dag maar liefst tot vier uur ’s middags nodig hebben om de natuurlijke reactie van mijn lichaam om de overdaad aan gif af te stoten te verwerken. Maar mijn eerste dag in Polen, was direct een klapper geweest.

Schnaps en klaps.

feestpolen3

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s