Filmrecensie: Submarine


In de wereld van Oliver Tate is alles overzichtelijk en onbegrijpelijk tegelijkertijd. Onbegrijpelijk, omdat Oliver vanaf de eerste minuut van de film laat zien eigenlijk niets te snappen van het leven. Alles lijkt hem vreemd voor te komen: mensen, omgangsvormen, liefde, depressie, woede, lethargie, pesten, studeren. Een grote brij van dingen en gebeurtenissen die schijnaar langs elkaar heen glijden.

Maar Oliver blijkt een meester te zijn in het scheppen van orde in de wereld. Dit doet hij voornamelijk door te schrijven. Pamfletten, aantekeningen, liefdesbrieven, hij grijpt iedere vorm voor het geschreven woord aan om de chaos te overwinnen. Stap in de Submarine, en duik onder in de wereld van Oliver.

Filmposter Submarine

Ondergedompeld in observaties
Oliver neemt de voor hem onbegrijpelijke zaken in het leven, en dat is behoorlijk wat, zoals ze zijn, accepteert ze, en gaat er op zijn eigen manier mee om. Zo zien we in de scene daarna dat Oliver het pesten een zwaarlijvige klasgenoot observeert. Deze Zoe wordt regelmatig gepest, en de analyse die we in het hoofd van Oliver horen is exemplarisch voor wat we de rest van de film ook in zijn hoofd zullen ervaren. Verscholen achter een muurtje noteert Oliver nauwgezet in zijn notitieboekje hoe het pesten werkt, welke sociale interacties er plaats vinden en de gevolgen daarvan, wat hij moet doen om geaccepteerd te worden door de populaire mainstream van zijn leeftijdgenoten en ga zo maar door.

Als hij genoeg heeft geleerd, besluit hij mee te doen. Met al zijn aantekeningen en observaties in zijn achterhoofd, waar wij als kijkers mogen toeven, neemt hij deel aan de pesterijen van Zoe. Zonder dat hij het zo bedoelt valt Zoe even later in het bos in een plas water, en daarna komt Zoe niet meer school. Oliver schrijft haar nog wel een pamflet met handige tips om dit pesten te voorkomen; Oliver kan het weten want hij heeft het lang genoeg bestudeerd.

Tijdens zijn pesterijen leert hij het meisje waarop hij al een tijd een oogje heeft, beter kennen. Sterker nog, zij is de werkelijke reden dat Oliver het fenomeen pesten beter wil leren kennen. Jordana Bevan is haar naam, en de manier waarop hij haar voor het eerst beschrijft is wederom tekenend voor hoe Oliver is en denkt. “Ze is net als ik niet bijster populair, maar we blijven allebei wel boven de kritieke lijn die cool en nerd scheidt. Omdat we allebei op hetzelfde niveau zitten, en allebei op onze eigen manier outcasts zijn, is de kans dat ze mijn vriendin zou kunnen worden een stuk groter dan bij andere meisjes. Om dictherbij haar te komen zal ik mee moeten doen met het pesten. Het is niet de meest comfortabele optie, maar principes mogen nooit in de weg staan van de vooruitgang.” Zo redeneert Oliver nog even door, maar voor de kijker is het dan duidelijk: langzaam ontluikt er iets tussen de twee.

Screenshot van Oliver (Craig Roberts) en Jordana (Yasmin Paige)

Bovendrijvende kracht
De schoonheid van de film zit hem in vele dingen. De acteur die Oliver speelt is een vrij onbekende, net zoals alle andere acteurs. Op zijn vader na dan, want de echte filmliefhebber zal zijn gezicht (Noah Taylor) ongetwijfeld herkennen. De kracht zit hem in de liefdesscenes (onwerkelijk op tijden, maar des te mooier daarom), tussen twee mensen die slechts een klein deel van de werkelijkheid samen delen. Maar juist op dat kleine gedeelte spat de passie tussen de twee van het scherm. Net als de afstand tussen hen, als ze even dat kleine stukje overlappende werkelijkheid verlaten.

Met muziek van Alex Turner, die volledig in de stijl van de film is en er perfect bij past, is Submarine een prachtige film geworden. Een film over een neurotische, liefdevolle puber die voor het eerst de liefde leert kennen, en die de verloren liefde van zijn ouders probeert te herstellen. Een film ook over de worstelingen van pubers die het leven en de liefde moeten leren ontdekken, met alle obstakels, horten en stoten die daarbij horen. Net als schaamte en eenzaamheid trouwens.

Persoonlijke noot
Ik kwam de film per toeval tegen, toen ik ontdekte dat Alex Turner een nieuwe cd had uitgebracht, genaamd Submarine. Maar vanaf het eerste moment overviel de film me, herkende ik enkele neurotische trekjes die ik had als puber (en waarvan ik sommige nooit heb losgelaten, trouwens), en kon ik zonder dat het strandde in sentimentele hapklare koek wegdromen bij de ontluikende liefde van Oliver en Jordana. Het is een vrij onbekend juweeltje, die zich met gemak uit de middelmaat van soortgelijke (veelal pretentieuze) films ontworstelt.

Van Submarine heb ik, oprecht en van begin tot eind, genoten. Het bewijst op ingetogen wijze dat liefde niets meer is dan het tijdelijk gebrek aan afstand.

Voor wie liever eerst een trailer wil zien, klik hier.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s